Mevrouw Bikker – u weet wel, dat gedreven ChristenUnie-Kamerlid dat Kamervragen stelde over de toegankelijkheid van illegale goksites voor minderjarigen – blijft maar links kijken. Ze tuurt naar de schijnbare idealen: “waarom kunnen minderjarigen zich zomaar registreren?” “Waarom laten banken transacties toe?” Enzovoort. Maar alsof ze een monocle draagt die slechts een kwart van het gezichtsveld beslaat, ziet ze aan de rechterkant niets bijzonders gebeuren.
En dat is precies wat de Kansspelautoriteit (Ksa) waarschijnlijk graag ziet: dat de aandacht blijft bij de ‘symboolvragen’ – boetes hier, Kamervragen daar – terwijl de werkelijke machtsspelletjes buiten beeld blijven.
De kamervragen, in een notendop
In het nieuws: ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker heeft Kamervragen gesteld over hoe het mogelijk is dat illegale gokaanbieders jongeren toelaten om zich te registreren en zelfs te spelen met geld van een jongerenrekening.
Ze vraagt de minister onder meer:
Waarom blokkades op illegale goksites falen (hoe kan het dat je je kunt registreren zonder controle?)
Welke rol banken spelen — en of ze aansprakelijk zijn voor het doorlaten van transacties.
Hoe reclame op Discord, Telegram, via sociale media, alternatieve betaalmiddelen (cryptovaluta, cadeaubonnen) aangepakt kan worden.
Hoe het zit met boetes: van de opgelegde € 56 miljoen boetes aan illegale aanbieders is volgens Bikker minder dan 3 % betaald.
Of de Ksa extra bevoegdheden krijgt zodat ze illegale sites direct offline kan halen.
Klinkt op zich verantwoord. Maar mijn vraag is: Gelooft mevrouw Bikker werkelijk dat de Ksa wil – of kan – ingrijpen?
De Ksa: spartelende toezichthouder of gemakzuchtige passagier?
Stel je voor: de Ksa als een meereizend passagier in een luxe vliegtuig. Niet het pilootje, oh nee — nee, liever in de business class.
Wat doet ze? Af en toe een boete uitdelen (en hopen dat iemand betaalt), wat creditering naar buiten sturen, vergaderingen bijwonen, een wandelingetje maken in Den Haag in de pauzes.
In de realiteit: geen invallen, geen grootschalige inbeslagnames, geen banken die worden aangepakt. Geen scherpe actie. Want ja, zoiets kost moeite. En inspanning. En daar houdt men niet van.
Dat de opgestelde boetes voor illegale aanbieders grotendeels onbetaald blijven (minder dan 3 % van € 56 miljoen) is natuurlijk geen toeval. Hoezo incasseren? Waarom zou je? Zo blijf je de illusie van ‘handhaving’ ophouden, maar zakelijk blijft alles doorgaan.
Verder: de Ksa heeft een natuurlijk bondgenootschap — een vriendjesnetwerk. Wie durft de boeken open te trekken? Wie gaat vóór de deuren van Unibet of andere grote spelers staan? Want die worden vergundigd, gesponsord, geaffilieerd, en (niet onbelangrijk) delen vaak belangen met de Ksa zelf — of althans, zijn in elkaars schaduw aanwezig.
Dus mevrouw Bikker, stop met links turen en doe de spiegel eens om. Kijk ook rechts: wat verbergt zich daar?
Banken, “ongetwijfeld onschuldige partijen”?
Mevrouw Bikker vraagt ook terecht: “Welke rol spelen de banken?” Zij laat zich erop voorstaan: banken zouden toch verboden zijn om geld over te maken naar illegale goksites?
Ja, in theorie. In de praktijk? Banken stappen niet in. Geen controle, geen interne audits, geen vraag: “waarom storten jullie geld naar dit obscure gokbedrijf in een ver land?” Geen invallen, geen verantwoording nemen.
Hoe kan dat? Omdat de Ksa het niet wil afdwingen. Omdat de politiek niet durft. Omdat de industrie te sterk is, al te verweven. Omdat een kwestie van ‘te veel moeite’ misschien zwaarder weegt dan het beginsel van recht.
Banken weten dat hun klanten … klanten zijn. Grote sommen geld, hoge marges, geen gedoe. En zolang niemand écht ingrijpt, blijft dat de status quo.
De Bijbel, de leugen en de eigen koers
Mevrouw Bikker, als goede christen, weet dat in de Bijbel staat: “Gij zult niet liegen.”
Maar geloof me: de Ksa heeft een eigen bijbel. Een parallel universum. Regels die gelden op papier, maar in de praktijk? Flexibel. Interpretabel. Intertainer van eigen belangen.
Ze belooft veel. Ze publiceert rapporten, onderzoekt, organiseert allianties (zoals de Alliantie voor het Bestrijden van Illegale Online Kansspelen) … maar açtie? Nee, liever niet. Want actie betekent risico, verantwoording, oponthoud. En dat zijn de dingen die instellingen doorgaans vermijden.
Dus mevrouw Bikker, lees je eigen bijbel, maar wees gewaarschuwd: de Ksa gelooft slechts in haar eigen evangelie.
Intriges, vergaderingen, partijen, rechterlijke kamers — buiten het zicht
Laat me u een sprookje vertellen: net zoals Assepoester wakker werd gekust, hoopt de Ksa dat er nooit wordt gekust — dan blijft het sprookje in stand. Zodra de kus valt (lees: zodra een doorbraak, een strafzaak, een grootscheepse inval), dan barst de illusie.
Want achter de coulissen spelen intriges: overleg met partijen, lobby’s, rechterlijke kamers, ambtelijke addertjes onder het gras. Daar begeeft de Ksa zich wel graag — maar altijd achter gesloten deuren. Niet op het pleintje waar mevrouw Bikker, of wij allemaal, kunnen meekijken.
Een “vast houder” zoals mevrouw Bikker, hoe goedbedoeld ook, heeft geen benul wat daar gebeurt. Hoe kan zij concurreren in kennis? Hoe kan zij de verborgen agenda’s doorzien? Ze hoort een stukje, ziet een fragment, maar het schimmenspel blijft verborgen.
Satirisch slot: welkom in de illusoire toezichtshow
Dus ja, lieve lezer — we aanschouwen een theaterstuk. Mevrouw Bikker trekt haar monocle, tuurt links, vraagt Kamervragen, en krijgt antwoorden die net glanzend genoeg zijn om het publiek te vermurwen. Ondertussen keert de Ksa zich naar de gordijnen, fluistert wat, en wandelt weg in stilte.
Mag ik u een geheim toevertrouwen? De echte controle komt niet van de schijnvertoningen. Die komt als iemand de gordijnen openscheurt, de boeken doorlicht, de accounts onderzoekt – en de actoren toont, niet alleen in ruime kamerzalen, maar in het zicht van iedereen.
Mevrouw Bikker: u bent welkom op de plaats van de kus. Maar durf u de schaduw te betreden?
