Retourtje transparantie – enkele reis graag
Ik heb vandaag weer een Woo-verzoek ingediend bij de Kansspelautoriteit.
Ik weet het.
Andere mensen van mijn leeftijd hebben een hobby.
Die hebben een volkstuintje, een oldtimer, gaan vissen of staan op dinsdagmiddag met drie andere mannen naar een jeu-de-boulesbal te kijken alsof de NAVO ervan afhangt.
Ik heb Woo-verzoeken.
Ieder zijn afwijking.
Het voordeel van een volkstuintje is alleen dat wanneer je in maart iets plant, er in september meestal iets boven de grond komt.
Bij de Kansspelautoriteit werkt dat ongeveer andersom.
Daar plant je in januari een vraag en maanden later krijg je een brief waarin keurig wordt uitgelegd waarom er zo weinig is gegroeid.
Ik ben Henki.
Een eenvoudig boertje uit Twente.
En eenvoudige boeren hebben een bijzonder vervelende eigenschap.
Die rekenen.
Als ik een koe koop, wil ik uiteindelijk melk.
Als ik diesel in mijn trekker gooi, verwacht ik dat hij vooruitgaat.
En als een overheidsorganisatie met publiek geld vliegtickets, hotels, congressen, onderzoeksbureaus en internationale bijeenkomsten betaalt, denk ik heel primitief:
Wat heeft het opgeleverd?
Ik begrijp inmiddels dat dit een behoorlijk ouderwetse gedachte is.
Bij de moderne overheid heet een reis namelijk geen reis.
Het is internationale samenwerking.
Een hotelovernachting is geen hotelovernachting.
Dat is kennisuitwisseling met ontbijt.
En drie dagen congres in het buitenland is natuurlijk geen uitstapje.
Nee.
Dat is investeren in internationale verbinding, kennisontwikkeling, grensoverschrijdende samenwerking en strategische positionering.
Vroeger noemden wij dat in Twente:
„Henki is drie dagen weg. We horen maandag wel wat-ie geleerd heeft.”
En juist dat laatste stukje interesseert mij.
Wat vertellen ze als ze terugkomen?
Daarom heb ik vandaag maar eens een Woo-verzoek ingediend over de buitenlandse dienstreizen van de Kansspelautoriteit.
Niet alleen waarheen.
Ook waarom.
Wie ging er mee?
Wat kostte het ticket?
Wat kostte het hotel?
Wat kostte deelname aan het congres?
Wat werd er besproken?
En toen kwam de werkelijk revolutionaire vraag:
Wat hebben we eraan gehad?
Ik vermoed dat op dat moment ergens in Den Haag een printer spontaan in storing is geschoten.
Want Henki vraagt niet alleen naar bonnetjes.
Ik heb gevraagd naar reisverslagen, bezoekverslagen, gespreksverslagen, notulen, interne memo’s, terugkoppelingen, presentaties, actiepunten, aanbevelingen en follow-up.
Kortom:
laat maar zien wat er na thuiskomst met al die opgedane wijsheid is gebeurd.
Misschien is het antwoord fantastisch.
Dat kan.
Misschien blijkt straks dat iemand na een congres in Malta terugkwam met dé oplossing tegen illegaal gokken.
Dat na een werkbezoek in Londen een compleet nieuwe handhavingsstrategie op tafel lag.
Dat na drie nachten hotel, vier taxi’s, twee vliegtickets, zes cappuccino’s en een congresdiner iemand op maandagochtend bij de Ksa binnenstormde en riep:
„MICHEL! IK HEB IETS GELEERD!”
Kijk.
Dan wordt Henki enthousiast.
Dan wil ik alles terugnemen.
Misschien staat Michel Groothuizen ’s morgens wel bij de ingang van de Ksa met een notitieblok om iedereen die terugkomt persoonlijk te ondervragen.
„En? Wat hebben we geleerd?”
„Heel veel, Michel.”
„Mooi. Wat precies?”
„Dat moet ik nog even uitwerken.”
„En wat gaan we ermee doen?”
„Daar moeten we nog een keer over praten.”
„Wanneer?”
„Op het volgende congres.”
Kijk.
Zo houd je de internationale samenwerking natuurlijk wel lekker op gang.
Ook de onderzoekers mogen op de bon
Maar ik heb vandaag niet alleen naar de reisjes gevraagd.
Ook de onderzoeken interesseren mij.
Want ook daar ben ik als boertje hopeloos ouderwets in.
Wanneer de overheid een onderzoeksbureau €10.000, €50.000 of misschien wel €100.000 betaalt, wil ik weten wie dat bureau heeft uitgekozen.
Waarom juist dat bureau?
Wie gaf toestemming?
Wat was de onderzoeksvraag?
Wat was de oorspronkelijke prijs?
Kwam er nog meerwerk bij?
Wat is er uiteindelijk betaald?
En misschien wel de gevaarlijkste vraag van allemaal:
Wat kwam eruit?
Ik weet het.
Radicaal.
Straks ga ik bij een bakker ook nog vragen waar mijn brood blijft nadat ik betaald heb.
Maar ik ben nieuwsgierig geworden.
De laatste tijd zie ik onderzoeken, congressen, bijeenkomsten, samenwerkingen en allerlei prachtige initiatieven voorbijkomen.
Prima.
Onderzoek is belangrijk.
Kennis is belangrijk.
Internationale samenwerking is belangrijk.
Maar zo’n dom boertje denkt dan:
Hoeveel kost dat allemaal bij elkaar?
En nog veel vervelender:
Wat heeft de belastingbetaler ervoor teruggekregen?
Misschien blijkt straks dat iedere euro uitstekend besteed is.
Dan schrijf ik dat ook.
Echt waar.
Dan verschijnt hier een column met de historische kop:
HENKI ZAT FOUT
Mijn vrouw, koosnaampje Bertha, zal hem waarschijnlijk uitprinten, inlijsten en boven het bed hangen.
En bij de Ksa adviseer ik ze hem onmiddellijk op drie verschillende plaatsen op te slaan.
Synergy.
G-schijf.
Persoonlijke mailbox.
Desnoods nog een papieren kopie in de kluis.
Want een document waarin Henki schrijft dat de Ksa alles uitstekend heeft gedaan, kan weleens het zeldzaamste document uit de Nederlandse kansspelgeschiedenis worden.
Dat moet je niet kwijtraken.
Vandaag kreeg ik trouwens ook post
Toevallig kreeg ik vandaag ook een besluit op bezwaar van de Kansspelautoriteit.
Mijn bezwaar?
Ongegrond.
Mijn verzoek om proceskostenvergoeding?
Afgewezen.
De Ksa heeft mij daarbij een vertrouwelijke versie gestuurd. De openbare versie en de bijbehorende documenten worden later openbaar gemaakt.
Dus daar ga ik vandaag niet uit citeren.
Zelfs Henki begrijpt dat je vertrouwelijke stukken niet alvast op internet zet omdat je toevallig een website, een toetsenbord en een slecht karakter hebt.
Ik wacht netjes.
Nou ja…
Netjes op één onderdeel.
Want ik heb vandaag wel alvast beroep ingesteld bij de rechtbank.
Dat is inmiddels mijn relatie met de Kansspelautoriteit in één zin:
zij schrijven besluiten en Henki schrijft terug.
Het begint op een abonnement te lijken.
Ik zit alleen nog te wachten op de klantenkaart.
Tien Woo-verzoeken ingediend?
Het elfde bezwaar gratis.
Misschien kan Michel daar eens onderzoek naar laten doen.
Wel graag door een onafhankelijk onderzoeksbureau.
En als dat bureau toevallig op Curaçao zit, begrijp ik natuurlijk dat er eerst even iemand persoonlijk kennis moet gaan uitwisselen.
Een vliegtuig moet ergens landen
Maar tussen al die juridische woorden, Woo-artikelen, uitzonderingsgronden, inventarislijsten en zoekslagen zit eigenlijk een heel eenvoudige vraag.
De overheid beschikt over geld dat niet van haarzelf is.
Het is publiek geld.
Ons geld.
Daar mag je onderzoeken van laten doen.
Daar mag je mee naar congressen.
Daar mag je buitenlandse toezichthouders van ontmoeten.
En ja, daar mag best een vliegticket en een hotelkamer bij horen.
Henki is niet tegen reizen.
Integendeel.
Ga gerust.
Leer.
Praat.
Kijk hoe andere landen het doen.
Drink desnoods ’s avonds een biertje met de toezichthouder uit Malta.
Maar kom daarna thuis en vertel wat we ervoor teruggekregen hebben.
Want:
een vliegtuig moet ergens landen.
Maar beleid ook.
Dat is eigenlijk mijn hele Woo-verzoek in zes woorden.
Ik wil niet alleen weten waar de Ksa heen vliegt.
Ik wil weten wat er terugkomt.
Misschien ligt er na iedere buitenlandse reis een prachtig verslag.
Met conclusies.
Aanbevelingen.
Nieuwe werkwijzen.
Concrete acties.
Meetbare resultaten.
Dan heeft Henki weer wat geleerd.
Maar mocht straks blijken dat tegenover een flinke stapel vliegtickets, hotels, congressen en onderzoeksfacturen vooral een indrukwekkende verzameling PowerPoints, visitekaartjes en LinkedIn-berichten staat met teksten als:
„Inspirerende gesprekken gevoerd met onze internationale partners over de uitdagingen van morgen.”
dan hebben we óók iets geleerd.
Want dat is een prachtige zin.
Hij betekent ongeveer hetzelfde als:
„We zijn geweest.”
Met foto.
Zes toezichthouders voor een roll-upbanner.
Handjes op de rug.
Naambordje om de nek.
Iedereen kijkt alsof zojuist het illegale gokken wereldwijd definitief is opgelost.
En ergens achter de fotograaf staat waarschijnlijk de taxi naar het vliegveld alweer met draaiende motor.
Kosten en opbrengst
Daarom wacht dit domme boertje nu rustig op de stukken.
Niet omdat Henki wil weten of iemand bij het hotelontbijt een croissant of roerei heeft genomen.
Van mijn part allebei.
Neem er een jus d’orange bij.
We zijn tenslotte niet voor niets internationaal aan het samenwerken.
Ik wil maar vier dingen weten.
Wat heeft het gekost?
Wat hebben ze geleerd?
Wat hebben ze ermee gedaan?
En wat heeft Nederland eraan gehad?
Vier vragen.
Meer kan mijn eenvoudige boerenhoofd niet verwerken.
In Den Haag noemen ze dat waarschijnlijk een complex en omvangrijk informatieverzoek waarvoor meerdere organisatieonderdelen, documenthouders en administratieve systemen moeten worden geraadpleegd.
In Twente hebben we er een korter woord voor:
de rekening.
En op iedere fatsoenlijke rekening staan uiteindelijk twee dingen die zelfs Henki begrijpt:
wat ging erin en wat kwam eruit?
Bij een koe is dat systeem verrassend eenvoudig.
Gras erin.
Melk eruit.
Daar is nog nooit een extern onderzoeksbureau voor nodig geweest.
Alhoewel…
Geef Den Haag geen ideeën.
Straks komt er een meerjarig onderzoek van €187.500 naar:
„De maatschappelijke weerbaarheid van de Nederlandse melkproductieketen binnen een veranderend Europees stakeholderlandschap.”
Inclusief internationaal vergelijkend onderzoek in Zwitserland.
Met werkbezoek.
Businessclass.
Want de koeien staan hoog.
Maar goed…
Ik hoor iets.
Tik…
Tik…
Tik…
Klompjes.
Ze komen dichterbij.
En ik hoor geloei.
Dat is Bertha.
Nee, niet de koe.
Je weet wel wie.
„HENKI!”
Oei.
Dan weet een boertje genoeg.
De grote bestuurlijke vraagstukken van Nederland moeten even wachten.
Michel kan nog wel een dagje zonder Henki.
Bertha duidelijk niet.
En daarmee sta ik plotseling voor misschien wel de moeilijkste belangenafweging uit mijn hele Woo-carrière:
Wat is op dit moment belangrijker: de Kansspelautoriteit of de melkproductie?
Ik kijk naar mijn Woo-verzoek.
Ik kijk naar Bertha.
Ik hoor nog één keer dat geloei.
Besluit genomen.
De melkproductie.
Sorry Michel.
Ook bij Henki moet er uiteindelijk iets uitkomen.