Ksa wil publiceren, maar stuurt OM-correspondentie geheim naar rechter
In een lopende Woo-procedure bij de Rechtbank Overijssel heeft de Kansspelautoriteit (Ksa) aangegeven dat zij een deel van de gevraagde documenten wil publiceren, terwijl andere stukken — waaronder correspondentie met het Openbaar Ministerie — uitsluitend vertrouwelijk aan de rechtbank worden overgelegd. Deze gang van zaken roept vragen op over de effectiviteit van rechtsbescherming wanneer een burger bezwaar moet maken tegen informatie die hij zelf niet mag inzien.
COLUMN: GEHEIM OF ZOIETS
De Woo en de Geheime Envelop
Of: hoe je transparantie organiseert… zonder dat iemand iets ziet
De Kansspelautoriteit (Ksa) heeft een interessant nieuw spel uitgevonden.
Het heet: Openbaarheid, maar dan anders.
De spelregels zijn simpel:
-
U vraagt om openheid (bijvoorbeeld via een WOO-verzoek).
-
De Ksa zegt: natuurlijk, transparantie is belangrijk.
-
Vervolgens publiceren ze alvast een deel van de documenten.
-
En de rest?
Die gaat in een aparte envelop naar de rechter.
Ja, u leest het goed.
In een recente brief aan de rechtbank laat de Ksa weten dat zij “niet inziet hoe dhr. Ten Voorde gebaat is” bij het opschorten van publicatie. Met andere woorden:
Het is beter voor u als wij nu alvast publiceren.
Dat klinkt bijna zorgzaam.
Maar in dezelfde brief staat ook dat er correspondentie met het Openbaar Ministerie is — en dat deze niet aan verzoeker wordt verstrekt, maar wél “in aparte envelop” aan de rechtbank wordt overgelegd op grond van artikel 8:29 Awb.
Vrij vertaald:
-
De rechter mag het lezen
-
U niet
-
Maar we gaan ondertussen wel publiceren
De Woo-Schrödinger-doos
We krijgen dus een soort juridische Schrödinger-situatie:
-
De documenten zijn openbaar
-
Maar ook niet
-
Ze bestaan
-
Maar alleen voor de rechter
-
Ze zijn relevant
-
Maar u hoeft ze niet te zien
En terwijl u bezwaar maakt tegen een weigering, wordt alvast een deel van het dossier publiek gemaakt. Want — zo stelt de Ksa — dat is in uw belang.
Het is een beetje alsof uw huisarts zegt:
“We hebben de helft van uw medisch dossier online gezet.
De rest gaat in een geheime envelop naar de specialist.
Maar maakt u zich geen zorgen — dit is beter voor u.”
Zonder zitting, graag
En dan de kers op de bestuursrechtelijke taart:
De Ksa verzoekt de rechtbank om de zaak zonder zitting af te doen.
Dus:
-
Publiceren? Ja.
-
Correspondentie met het OM? In een envelop.
-
Hoor en wederhoor? Liever niet.
Het is een efficiënt model.
Transparantie 2.0
De ironie is natuurlijk dat de Wet open overheid bedoeld is om meer inzicht te geven in bestuurlijke besluitvorming. Zeker wanneer het gaat om de keuze tussen:
-
bestuursrechtelijke handhaving
-
of strafrechtelijke vervolging
— een keuze die grote gevolgen kan hebben voor burgers en bedrijven.
Maar als de bestuurlijke afwegingen met het Openbaar Ministerie alleen voor de rechter zichtbaar zijn, en niet voor degene die ertegen procedeert, dan ontstaat er een interessant nieuw concept:
Transparantie voor insiders.
Tot slot
De Ksa stelt dat uitstel van publicatie niet in het belang van de verzoeker is.
Dat zou kunnen.
Maar het blijft een opmerkelijke vorm van transparantie waarin:
-
een deel van het verhaal openbaar wordt gemaakt,
-
een ander deel in een envelop verdwijnt,
-
en de betrokken burger wordt geacht bezwaar te maken
tegen informatie die hij niet mag zien.
Misschien is dit gewoon hoe modern toezicht werkt.
Of misschien is het tijd om de envelop open te maken.
