De Staatsloterij wint een prijs, mijn oma wint de discussie

Soms lees je nieuws waarvan je denkt: dit moet cabaret zijn.

Deze week zag ik dat de Staatsloterij weer een prijs in ontvangst mocht nemen voor haar oudejaarscampagne.

Een prachtig moment natuurlijk.

Champagne, applaus, schouderklopjes en waarschijnlijk hier en daar een traantje van geluk.

En Gekke Henki dacht direct: wat jammer dat de rest van de gokwereld niet mee mocht doen.

Want stel je eens voor.

Een online aanbieder maakt een leuke reclame?

Boete.

Een influencer zegt dat hij een casino leuk vindt?

Aanschrijving.

Een streamer laat een logo zien?

Paniek in Den Haag.

Maar de Staat mag gewoon reclame maken voor gokken.

De VriendenLoterij mag reclame maken.

De Postcode Loterij mag reclame maken.

De Staatsloterij mag reclame maken.

Holland Casino mag reclame maken.

Eurojackpot mag reclame maken.

En vervolgens krijgt men ook nog prijzen voor die reclame.

Dat is ongeveer hetzelfde als wanneer de scheidsrechter zelf de beker wint.

Maar goed, daar waren we inmiddels wel aan gewend.

Toen kwam Gekke Henki een ander artikel tegen.

ING-topvrouw Japke Kaastra maakt zich zorgen over gokproblemen.

Op zich prima.

Elke verslaving is er één te veel.

Of het nu gokken is.

Alcohol.

Vapen.

Fastfood.

Of die buurman die al twintig jaar denkt dat hij nog steeds Formule 1-coureur is in zijn opgevoerde Volkswagen Golf.

Verslavingen bestaan en veroorzaken problemen.

Tot zover zijn Japke en Gekke Henki het volledig eens.

Maar toen begon de mist langzaam op te trekken.

Volgens Kaastra moet er minder reclame komen, meer zelfbescherming voor spelers, beter toezicht en een hardere aanpak van illegale aanbieders.

Klinkt prachtig.

Alleen wie maakt tegenwoordig nog reclame?

Precies.

Vooral de partijen die eigendom zijn van de Staat of daar nauw mee verbonden zijn.

Dus als er te veel gokreclame is, moeten we misschien niet naar influencers kijken.

Misschien moeten we gewoon eens eerlijk durven zeggen:

De grootste reclamecampagnes komen tegenwoordig van de partijen die wel mogen.

Mijn omaatje van 94 keek me aan vanaf de keukentafel.

“Gekke Henki, vroeger noemden we dat meten met twee maten.”

Ik kon haar moeilijk ongelijk geven.

Maar toen kwam het mooiste gedeelte van het artikel.

Het ging over een mogelijk gokblok op betaalrekeningen.

Volgens Kaastra biedt dat beperkte bescherming omdat veel transacties moeilijk herkenbaar zouden zijn.

Mijn houten klomp brak spontaan in twee stukken.

Moeilijk herkenbaar?

Moeilijk herkenbaar?

Dezelfde banken die mij bellen als ik een groter bedrag contant stort.

Dezelfde banken die vragen waar contant geld vandaan komt.

Dezelfde banken die vragen waarom ik crypto wil kopen.

Dezelfde banken die complete KYC- en compliance-afdelingen hebben.

Dezelfde banken die transacties analyseren, monitoren en beoordelen.

Maar een betaling naar een illegale goksite?

Dat zou ineens ingewikkeld zijn.

Mijn oma begon te lachen.

Niet zomaar lachen.

Nee, mijn omaatje van 94 heeft sinds de oorlog van ’40-’45 niet meer zo hard gelachen.

De koffie stond te schudden op tafel, de kat schrok wakker en zelfs de buurman keek door het raam wat er aan de hand was.

“Gekke Henki,” zei ze terwijl de tranen over haar wangen liepen, “ze kunnen zien wanneer jij een broodje kroket koopt, wanneer je geld stort, wanneer je geld opneemt, wanneer je crypto koopt en wanneer je drie keer achter elkaar diesel tankt, maar een betaling naar een illegale goksite kunnen ze niet herkennen?”

Ze moest opnieuw gaan zitten van het lachen.

“Jongen, dat geloven ze op de markt nog niet eens.”

En toen kwam de volgende klassieker.

Nederlandse banken willen niet meekijken met het gokgedrag van klanten vanwege privacy.

Privacy.

Dat woord alleen al.

Gekke Henki moest even controleren of het artikel niet stiekem op 1 april was gepubliceerd.

Want dezelfde banken beschikken over complete afdelingen voor compliance, monitoring, transactiescreening, risicobeoordeling en klantonderzoek.

Maar als het over gokken gaat, kijken ze ineens niet mee.

Mijn oma schudde haar hoofd.

“Jongen, als ik dit verhaal vroeger in de melkfabriek had verteld, hadden ze gedacht dat ik te lang in de zon had gestaan.”

Maar toen kwam de uitsmijter.

Zelfuitsluiting moet volgens Kaastra een zichtbare plek krijgen bij aanbieders.

Dat klinkt geweldig.

Alleen hebben legale aanbieders dat al.

Juist de illegale aanbieders hebben daar vaak maling aan.

Daar zit nu precies het probleem.

Wie de regels volgt, krijgt steeds meer regels.

Wie zich nergens iets van aantrekt, trekt zich ook van nieuwe regels niets aan.

En ondertussen stroomt het geld gewoon via het financiële systeem.

Dat is ongeveer hetzelfde als een boer die een gat in zijn schuur heeft, maar besluit om eerst de voordeur extra op slot te doen.

Mijn oma stond inmiddels op.

“Koffie is klaar.”

En zoals altijd kwam de meeste wijsheid niet uit een directiekamer.

Niet uit Den Haag.

Niet van een toezichthouder.

Niet van een bank.

Maar uit een keuken op het Twentse platteland.

“Als je ergens verstand van wilt hebben, moet je eerst weten hoe het werkt.”

Misschien is dat wel de beste beleidsregel die Nederland de afgelopen jaren heeft voortgebracht.

En terwijl Gekke Henki zijn koffie inschonk, vroeg oma nog één ding:

“Jongen, als die banken echt niet kunnen zien waar het geld naartoe gaat, hoe weten ze dan altijd precies wanneer jij iets doet wat zij niet leuk vinden?”

Daar had zelfs Gekke Henki geen antwoord meer op.

Ajuu.